Strona główna serwisu biblioteki - www.cbr.edu.pl

Rolniczy Magazyn Elektroniczny

             Centralna Biblioteka Rolnicza

Listopad 2008   Nr 28   ISSN 1734-3070


strona główna biblioteki poprzednia strona      następna strona spis treści    redakcja


  Użyteczne informacje

Rasy bydła mięsnego na świecie
 

   Rasy bydła typu użytkowego mięsnego można podzielić ze względu na ich wymagania: na rasy wymagające intensywnego żywienia (rasa Charolaise) i dobrych warunków utrzymania oraz rasy ekstensywne (rasa Angus), które dobrze wykorzystują pastwiska gorszej jakości, nie wymagając dużych ilości pasz treściwych i w praktyce mogą być utrzymywane cały rok poza oborą.
Bydło mięsne ma łagodny charakter i temperament, z reguły wcześnie dojrzewa. Posiada kształt tułowia zbliżony do prostokąta. Stosunkowo ciężka, krótka głowa jest osadzona na krótkiej, szerokiej szyi. Głębokość i szerokość klatki piersiowej jest prawie jednakowa na całej jej długości. Kłąb jest szeroki i równy. U krów wymię jest mniejsze I gorzej zbudowane niż wymię krów mlecznych.
Masa ciała bydła tego typu wynosi 450-1800 kg. Wydajność rzeźna – stosunek masy tuszy do masy ciała – wynosi 60-70%.

Bardzo ważnym zagadnieniem przy chowie bydła mięsnego jest wybór odpowiedniej rasy, najlepiej dostosowanej do istniejących uwarunkowań. Przy wyborze należy kierować się przede wszystkim, zapotrzebowaniem rynku (łatwość zbytu, gust konsumentów), wymaganiami zwierząt i łatwością chowu przy minimalnych kosztach.

Rasy bydła mięsnego

  • Rasa Aberdeen angus pochodzi ze Szkocji. Pierwszą księgę zarodową tych zwierząt opublikowano w roku 1862.
    Umaszczenie bydła tej rasy jest czarne, albo jednomaściste czerwone. Należy do ras wcześnie dojrzewających i bezrogich. Pierwsze wycielenia notuje się między 27 i 30 miesiącem ich życia.
    Wysokość w kłębie buhajów wynosi 130-132 cm, a krów – 120-125 cm. Masa ciała buhajów hodowlanych wynosi średnio 800 kg, a krów – 500-525 kg. Buhaje opasowe ważą 900 kg, a krowy – 700 kg. Wydajność rzeźna Aberdeen angus jest najwyższa spośród bydła mięsnego i wynosi 70%.
    Rasa ta ma zasięg międzykontynentalny. Poza Wielką Brytanią jest hodowana w USA i w Kanadzie, a także w Polsce.

  • Hereford jest to rasa brytyjska, utworzona w końcu XVII w. Jako rasa odniosła sukces na wystawie w Smithfield w 1799 r.
    Umaszczenie bydła jest czerwono-boczaste, z białą głową i z białą końcówką ogona. Należy do ras późno dojrzewających. Pierwsze wycielenia występują dopiero w 36 miesiącu życia. Wysokość w kłębie buhajów wynosi 135 cm, a krów – 130 cm. Masa ciała buhajów hodowlanych wynosi średnio 835 kg, a krów – 540 kg. Wydajność rzeźna wynosi 65%.
    Zwierzęta tej rasy występują najliczniej w obu Amerykach i Australii. Obecna jest również w Polsce.

  • Rasa Shorthorn znana jest na terenie Wielkiej Brytanii od 1580 r. Za rasę została uznana w 1822 r.
    Umaszczenie zwierząt jest czerwone, dereszowate i białe. Należy do ras wcześnie dojrzewających; pierwsze wycielenia następują już w 27 miesiącu życia. Wysokość w kłębie buhajów wynosi średnio 140 cm, a krów – 135 cm. Masa ciała buhajów hodowlanych wynosi 700-900 kg, a krów – 500-600 kg. Wydajność rzeźna buhajków opasowych wynosi 60-65%.
    Jest to rasa o zasięgu międzykontynentalnym. W Polsce się nie przyjęła.

  • Rasa Blond d’Aquitaine pochodzi z Francji i zarejestrowana została w 1962 r. Jest rasą wcześnie dojrzewającą; pierwsze wycielenia notuje się między 32 i 33 miesiącem życia. Umaszczenie bydła jest beżowe, jasnoczerwone. Wysokość w kłębie buhajów wynosi średnio 147 cm, a krów 140 cm. Masa ciała 3 -miesięcznych buhajków wynosi 170 kg, a 14-15 miesięcznych – 500-570 kg. Wydajność rzeźna 14-16 miesięcznych opasów (buhajków) wynosi 62-66%.
    Jest to rasa o zasięgu międzykontynentalnym; hoduje się ją w USA, Argentynie, Brazylii, Australii, Nowej Zelandii, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Francji, Irlandii, Hiszpanii.

  • Charolaise to rasa francuska. Księgę zarodową tego bydła założono w 1864 r. Jest rasą wcześnie dojrzewającą. Pierwsze wycielenia następują już w 25 miesiącu życia jałówek. Umaszczenie jest słomkowe, beżowe do prawie białego. Wysokość w kłębie buhajów wynosi 150 cm, a krów – 140 cm. Masa ciała buhajów wynosi 1100-1400 kg, a krów – 700-900 kg. Młode buhaje intensywnie opasane przyrastają 1450-1550 g na dobę. Wydajność rzeźna buhajków opasowych do wieku 14-16 miesięcy wynosi 60-65%. Charolaise ma zasięg międzykontynentalny.
    W Polsce buhaje tej rasy wykorzystywane są do krzyżowania towarowego od ponad 40 lat.

  • Rasa Limousine wywodzi się z Francji. Umaszczenie bydła jest jednolite czerwonobrunatne z jasną obwódką wokół śluzawicy i oczu. Należy do ras wcześnie dojrzewających; pierwsze wycielenia następują w 30 miesiącu życia jałówki. Wysokość w kłębie buhajów wynosi 143 cm, a krów – 137 cm. Masa ciała buhajów wynosi 1000-1200 kg, a krów – 650-800 kg. Dobowe przyrosty opasanych buhajków do 16 miesiąca życia wynoszą 1100-1300 g. Wydajność rzeźna buhajków opasowych osiąga wartość 67,5%. Jest to rasa o zasięgu międzykontynentalnym.
    Jej hodowla staje się również coraz popularniejsza wśród polskich rolników.

  • Rasa Błękitna belgijska (Witblauw) powstała w wyniku krzyżowania wielu ras, ale główną była rasa shorthorn. Umaszczenie bydła jest błękitne, ale zdarzają się osobniki błękitno-białe, białe i czarne. Stosunkowo wcześnie dojrzewa; pierwsze wycielenia następują w 32 miesiącu życia. Wysokość w kłębie buhajów wynosi 150 cm, a krów – 134 cm. Masa ciała buhajów wynosi 1135-1360 kg, a krów 650-900 kg. Wydajność rzeźna buhajków opasowych wynosi 65%.

  • Droughtmaster to rasa wyhodowana w Australii. Jest przystosowana do warunków klimatu tropikalnego. Powstała w wyniku krzyżowania bydła zebu rasy brahman z mięsną rasą shorthorn. Umaszczenie bydła jest czerwone z odcieniem – miodowego do ciemnoczerwonego. Są osobniki rogate i bezrogie. Należy do rasy wcześnie dojrzewającej i charakteryzuje ją wysoka wydajność rzeźna. Jest eksportowana do Wielkiej Brytanii, Azji, a także na wyspy południowego Oceanu Spokojnego.

  • Chianina jest rasą włoską znaną już przed naszą erą. Umaszczenie bydła jest białe. Skóra, śluzawica, końce rogów i kiść ogonowa są czarno pigmentowane. Wysokość w kłębie buhajów wynosi średnio 170 cm, wołów – 190 cm, a krów – 158 cm. Masa ciała czteroletnich buhajów wynosi 1100-1200 kg, a krów – 800 kg. Przyrosty dobowe buhajków opasowych wynoszą 1200-2000 g, a krów – 1000-1300 g. Wydajność rzeźna wynosi 62-65%.

  • Zebu, czyli bydło domowe garbate (Bos taurus indicus, syn. Bos indicus), rozpowszechnione jest w Indiach, ale także na innych kontynentach: afrykańskim, południowoamerykańskim i północnoamerykańskim. Wywodzi się prawdopodobnie od podgatunku tura udomowionego w Indiach około 8000 p.n.e.

    Zebu dzieli się na rasy typu mięsnego i mlecznego. Wyodrębnia się około 30 ras bydła zebu. Rasa brahman reprezentuje mięsny typ zebu.
    Bydło zebu charakteryzuje garb w okolicy kłębu, obfity fałd sięgający od podgardla do mostka, oraz odporność na wysokie temperatury. Wysokość w kłębie buhajów wynosi 150 cm. Masa ciała buhajów wynosi około 800 kg, a krów – 550 kg.

  • Cattalo to rasa powstała w wyniku bastardyzacji towarowej amerykańskiego bizona z bydłem europejskim rasy Hereford. Cattalo jest hodowane głównie w północnych rejonach Kanady. Jest wytrzymałe na burze śniegowe oraz dostarcza mięsa i skór do wyrobu pasów transmisyjnych.

  • Rasa Beefalo powstała w wyniku bastardyzacji twórczej bizona amerykańskiego z mięsnymi rasami bydła europejskiego w 1940 r. Umaszczenie bydła jest jednolite beżowe lub ciemnoczerwone z białymi plamkami na głowie i podbrzuszu. Beefalo jest odporne na choroby i niskie temperatury. Wcześnie dojrzewa. Masa ciała dorosłych buhajów wynosi 1750 kg.

  • Salers to rasa francuska. Umaszczenie bydła jest jednolite ciemnoczerwone. Salers charakteryzują duże, poziomo ustawione rogi oraz kędzierzawe włosy na czole. Masa ciała buhajów wynosi około 1100 kg, a krów – 700 kg. Bydło tej rasy jest odporne na trudne warunki środowiskowe, oraz na choroby.
    Rasa obecna również w Polsce.

  • Rasa Piemontese wyhodowana została we Włoszech. Jest jedyną włoską rasą występującą w Polsce. Umaszczenie bydła jest jednolite białe lub jasno beżowe. Charakteryzuje się doskonałym umięśnieniem, bardzo chudym mięsem i wysoką wydajnością rzeźną.

  • Simental typ mięsny został wyhodowany w Szwajcarii poprzez selekcję bydła simentalskiego o dwukierunkowej użytkowości w kierunku mięsnym. Różni się od bydła simentalskiego użytkowanego dwukierunkowo większą masywnością i jeszcze lepszym umięśnieniem. Masa ciała buhajów wynosi około 1200 kg, a krów - 800 kg.
    W Polsce buhaje tej rasy używane są do krzyżowania towarowego.

  • Szkocka rasa wyżynna (nazwa angielska Highland cattle) jest starą szkocką rasą bydła, cechującą się długimi rogami i kudłatą sierścią. Rasa została wyhodowana w północnej Szkocji. Do Australii i Ameryki Północnej trafiła na początku XIX wieku. Powstała w wyniku krzyżówki dwóch ras, czarnej i rudej. Współcześnie, szkocką rasę wyżynną cechuje duża różnorodność barw.
    Rasa jest wytrzymała na warunki klimatyczne (prawdopodobnie z powodu surowych warunków kraju ich pierwotnej hodowli), a także mało wybredna w stosunku do pasz. W zastępstwie grubej warstwy tłuszczu bydło tej rasy przed zimnem chroni gruba, kudłata sierść, dzięki czemu ich mięso jest chudsze niż tradycyjna wołowina.

Aleksandra Szymańska

Literatura:

  1. Juszczak, J. (pr. zbior.) – Hodowla bydła. Warszawa 1986.
  2. Nałęcz –Tarwacka, Teresa (pr.zbior.) – Produkcja zwierzęca. Cz. 2 Bydło i trzoda chlewna. Warszawa 2006.
  3. Nowicki, B. – Atlas ras zwierząt gospodarskich. Warszawa 1995.
  4. Szulc, Tadeusz – Chów i hodowla bydła. Wrocław 2005.
  5. www.Wikipedia.pl
  6. www.ppr.pl



strona główna biblioteki poprzednia strona      następna strona spis treści    redakcja


 © Centralna Biblioteka Rolnicza, Warszawa 2008