Strona główna serwisu biblioteki - www.cbr.edu.pl

Rolniczy Magazyn Elektroniczny

             Centralna Biblioteka Rolnicza

Wrzesień 2007   Nr 21   ISSN 1734-3070



strona główna biblioteki poprzednia strona      strona 2     następna strona spis treści    redakcja



Tradycja miejsca

Piotr Hoser - ogrodnik z ogrodników

     Piotr Hoser urodził się w Warszawie w 1857 r. Był synem Emilii z Boheme'ów i Piotra Hosera. Jego ojciec pochodził z ubogiej niemieckiej rodziny zamieszkałej w Czechach. W wieku 13 lat rozpoczął praktykę ogrodniczą w dobrach Kinsky'ego, następnie pracował w Pradze i w Wiedniu. Stamtąd sprowadził go do Warszawy kurator Ogrodu Saskiego.
 
 
Hoser-ojciec dzięki swojej fachowości i pracowitości spowodował znaczne zwiększenie dochodowości ogrodu. Jednocześnie rozwinął własne przedsiębiorstwo ogrodnicze. Miedzy ulicami Nowogrodzką, Składową i Alejami Jerozolimskimi założył ogród, w którym uprawiano warzywa i kwiaty. Firma rozwijała się szybko - powstały ogrody na Woli i Rakowcu z wzorowymi szkółkami drzew owocowych i ozdobnych. W 1890 r. w ogrodach pracowało ponad 40 ogrodników i 50 pracowników sezonowych. W firmie Hosera pracowali też dwaj jego bracia. Piotr Hoser junior ukończył Gimnazjum Filologiczne w Warszawie. Atmosfera domu rodzinnego, jak i wpływ nauczycieli szkolnych spowodowały jego zainteresowanie botaniką. Pasją jego były wycieczki i kolekcjonowanie flory z okolic Warszawy.
Piotr Hoser

 
     Naukę kontynuował w słynnym wówczas Instytucie Pomologicznym w Prószkowie na Dolnym Śląsku. W 1875 r. ukończył Wyższy Oddział Instytutu. Następnie odbył kilkuletnią praktykę w Lipsku w zakładzie ogrodniczym Mosenthina przy hodowli palm, fikusów, prymul, później w Gandawie u hodowców storczyków i azalii oraz w Anglii w szklarniach i szkółkach firmy Jamesa Veitcha. Wracając do kraju zwiedził jeszcze szkółki orleańskie.
 
     W 1881 r. rozpoczął pracę w firmie rodzinnej obejmując jeden z działów hodowli roślin szklarniowych. Jednocześnie z produkcją handlową prowadził prace badawcze nad krzyżowaniem roślin, szczepieniem, wpływem podkładki na szczep. Wyniki badań publikował najczęściej w "Ogrodniku Polskim" i "Ogrodniku".
 
     W 1889 r. ożenił się z Antoniną Popiel. Miał z nią trzy córki i syna Piotra.
 
W 1896 r. wraz z bratem Wincentym przejął kierownictwo firmy. Bracia podzielili się pracą: hodowlą szkółkową zajął się Piotr, a nasiennictwem - Wincenty. Hodowla szklarniowa była stopniowo ograniczana, podobnie jak bukieciarstwo. Ich ojciec zrezygnował z aktywnej działalności, osiadł przy ogrodach na Woli i amatorsko zajmował się hodowlą georginii i pacioreczników. Już od 1897 r. Piotr zajął się pracą w nabytej dwa lata wcześniej posiadłości Żbikowo pod Pruszkowem. Założył tam nowoczesne gospodarstwo szkółkarskie roślin owocowych i ozdobnych. W majątku tym osiadł na stałe z rodziną. Fachowo zagospodarowywany ogród został szybko powiększony, tak że w 1913 r. zajmował 150 morgów i zatrudniał 200 pracowników. Nowocześnie prowadzone gospodarstwo przyciągało liczne wycieczki dendrologiczne.
Piotr Hoser z ojcem i synkiem

 
     Hoser nie zaniedbywał swojej działalności badawczej. Prowadzi doświadczenia nad mieszańcami wegetatywnymi i generatywnymi drzew. Uzyskał sztuczne mieszańce wegetatywne odmian jabłoni i lilaka w drodze transplantacji pączkowej. Wyniki badań opublikował w Rocznikach Nauk Ogrodniczych w 1934 r. Prowadził także doświadczenia nad zasilaniem powietrza w CO2 w szklarniowej uprawie ogórków. Akademia Rolnicza w Pradze czeskiej nadała mu godność członka honorowego.
 
     Zakłady Braci Hoserów produkowały liczny, wysokiej jakości materiał ogrodniczy sprzedawany zarówno na ziemiach polskich, jak i za granicą. W 1913 r., roku jubileuszu 40-lecia pracy zawodowej Piotra Hosera, obrót Zakładów wyniósł 200 tys. drzew i krzewów owocowych oraz ozdobnych uzyskanych w Żbikowie, 200 tys. podkładek, ponad 10 tys. bylin, około 50 tys. karp szparagowych i 50 tys. rozsady truskawek.
 
Równocześnie przez całe swoje dorosłe życie zawodowe prowadził działalność dydaktyczną. Rozpoczął ją już w 1883 r., dwa lata po powrocie z praktyk zagranicznych. W Szkole Ogrodniczej przy Ogrodzie Pomologicznym wykładał dendrologię. Była to szkoła średnia, w 1886 r. zlikwidowana przez władze carskie. W latach 1911-36 wykładał dendrologię i szkółkarstwo na 10-cio miesięcznych kursach pszczelniczo-ogrodniczych. Skoro tylko przy Muzeum Przemysłu i Rolnictwa powstały wyższe kursy rolnicze, Piotr Hoser zaproponował utworzenie przy nich kursów ogrodniczych. Rozpoczęły się one w 1913 r., a w 3 lata później przekształcone zostały w Wyższą Szkołę Ogrodniczą przy Towarzystwie Kursów Naukowych. Hoser wykładał tam dendrologię i szkółkarstwo. Był pierwszym dziekanem Szkoły.
Piotr Hoser

 
     Gdy w 1921 r. Szkoła została przekształcona w Wydział Ogrodniczy SGGW, Hoser objął wykłady dendrologii (1921-32), potem kwiaciarstwa (1922-34), a w ostatnich latach życia - roślinoznawstwa ogrodniczego. Poza tym wykładał stale na kursach wieczorowych organizowanych przez Towarzystwo Ogrodnicze Warszawskie.

Z Towarzystwem Ogrodniczym Warszawskim związany był od momentu jego powstania w 1884 r. Uczestniczył w jego pracach początkowo jako członek zarządu (od 1884 r.), później jako wiceprezes (od 1898 r.) lub prezes (1917-19). Zapoczątkował organizowanie wycieczek ogrodniczych za granicę (do Niemiec i Anglii). Wielokrotnie brał udział w pracach Towarzystwa związanych ze zjazdami i wystawami ogrodniczymi.
 

     Zainicjował założenie naukowej stacji doświadczalnej TOW w Morach. Uczestniczył w jej urządzaniu i podarował materiał do założenia arboretum.
 
     W 1925 r. założył Polski Związek Wytwórców Drzew i Krzewów, którego został prezesem. Urząd ten piastował do śmierci. W 1926 r. wybrano go jako jednego z zasłużonych założycieli Związku Polskich Zrzeszeń Ogrodniczych - naczelnej organizacji ogrodniczej w Polsce - wiceprezesem tego Związku. Od 1938 r. objął funkcję prezesa.
 
     Zmarł 4 stycznia 1939 r. w Żbikowie. 

W. Mierzecka 
 

strona główna biblioteki poprzednia strona      strona 2     następna strona spis treści    redakcja

 © Centralna Biblioteka Rolnicza, Warszawa 2007