strona główna biblioteki poprzednia strona    strona 42    następna strona spis treści    redakcja

Media elektroniczne

      Czasopisma elektroniczne
      - pełne teksty artykułów dostępne w sieci

    Współczesny użytkownik/czytelnik - naukowiec i student - ma do dyspozycji różne możliwości dostępu do elektronicznych pełnych tekstów artykułów naukowych. Są to m. in.:
  • Bazy czasopism elektronicznych - dostępne online dla użytkowników uczelnianej sieci komputerowej lub użytkowników biblioteki naukowej, dostęp jest opłacany przez te biblioteki.
  • Repozytoria lub archiwa Open Access - bazy danych online ogólnodostępne w sieci Internet
  • Czasopisma elektroniczne udostępniające pełne teksty artykułów w Internecie (najczęściej w plikach PDF)
Bazy czasopism elektronicznych

    Biblioteki naukowe (w tym biblioteki polskich uczelni) dzięki udziałowi w konsorcjach, zapewniają swoim uprawnionym użytkownikom dostęp do wielu baz danych czasopism elektronicznych. Bazy te są dostępne jedynie dla numerów IP sieci uczelnianej lub sieci biblioteki naukowej lub dla użytkowników posiadających hasło (Ł. Maciejewska EBIB nr.7/2002).
    CBR również uczestniczy w tego rodzaju przedsięwzięciach i dzięki temu użytkownicy podłączeni do sieci komputerowej naszej biblioteki mogą korzystać z baz zawierających naukowe czasopisma wydawane przez różnych wydawców - pełne teksty artykułów dostępne są w wersji PDF online - dokładne informacje na ten temat publikowane są pod adresem: www.cbr.edu.pl/cz_elekt.htm.
    Bazy danych online ogólnodostępne w sieci Internet (bezpłatnie) zawierające pełne teksty publikacji, w tym artykułów naukowych, nazywane są repozytoriami lub archiwami Open Access; część z nich należy do organizacji międzynarodowych, np.:     Ostatnio powstają cyfrowe kolekcje artykułów naukowych publikowane bezpłatnie w Internecie na serwerach uniwersytetów i instytucji naukowych; ten szybko rozprzestrzeniający się ruch międzynarodowy nazwano self-archiving. W samej Wielkiej Brytanii na początku 2005 roku istniało już 40 takich archiwów Open Access z różnych dziedzin i planowane są następne. Większość wydawców czasopism naukowych nie ogranicza możliwości self-archiving. Wg ISI w 2003 r. ponad 55% czasopism indeksowanych w Web Science zezwalało na self-archiving.

Czasopisma elektroniczne udostępniające pełne teksty artykułów w Internecie

    Redakcje czasopism naukowych udostępniają w Internecie albo tylko spisy treści i abstrakty albo również pełne teksty artykułów; drugą popularną formą udostępniania pełnych tekstów artykułów stosowaną przez niektóre czasopisma elektroniczne jest rozsyłanie numerów pocztą elektroniczną do subskrybentów.
    Pełne teksty artykułów są :
  • albo dostępne po rejestracji, wykupieniu subskrypcji itp., czyli wydawca reguluje do nich dostęp
  • albo udostępniane bezpłatnie, czyli są to czasopisma Open Access.
    Istnieją także czasopisma hybrydowe - wydawcy takich czasopism elektronicznych udostępniają w Internecie pełne teksty tylko tych artykułów, których autorzy zapłacą (najczęściej z grantu) za ich publikacje on line.

Czasopisma Open Access

    Coraz więcej wydawców czasopism naukowych oferuje bezpłatny dostęp on line do pełnych tekstów artykułów, najczęściej w postaci plików PDF. Równocześnie zawiązują się redakcje i powstają czasopisma elektroniczne, które nie ukazują się w postaci drukowanej, ale wyłącznie udostępniane są on line; część z nich udostępnia artykuły tylko uprawnionym subskrybentom, inne oferują dostęp bezpłatny.
    Bezpłatny dostęp oferują wydawane w Polsce np.:     Ostatnio publikowane badania ISI ujawniły, że najwięcej czasopism Open Access ukazuje się w dziedzinie medycyny i nauk przyrodniczych.
    W tak dynamicznie zmieniającej się sytuacji dotyczącej dostępności artykułów naukowych coraz potrzebniejsze staje się informowanie o niej użytkowników, tworzenie informacji skierowującej:     Ponadto biblioteki naukowe budujące bibliograficzno-abstraktowe bazy danych coraz częściej tworzą odnośniki (linki) do pracy oryginalnej zamieszczonej w Internecie (z rekordów opisujących zawartość danego artykułu). Np.: AGRIS FAO www.fao.org/agris

E. Dziuk-Renik


Definicja - Czasopisma elektronicznego wg ODLIS

Wersja elektroniczna czasopisma drukowanego, lub podobna do czasopisma publikacja elektroniczna bez wersji drukowanej, dostępna w webie, pocztą elektroniczną, lub inną drogą dostępna w Internecie. Niektóre webowe czasopisma elektroniczne pod względem graficznym przypominają wersję drukowaną. Rosnące koszty subskrypcji czasopism drukowanych doprowadziły do tego, że wiele bibliotek naukowych zajęło się alternatywną postacią/formą elektroniczną. Spisy elektronicznych czasopism są udostępniane on-line. Synonimem w/w terminu jest e-czasopismo. /hasło electronic journal w ODLIS www.wcsu.ctstateu.edu/library/odlis.html

Bibliografia:

    Czasopisma elektroniczne w bibliotekach naukowych/ Ewa Piotrowska, Renata Zając // W: EBIB Elektroniczny Biuletyn Informacyjny Bibliotekarzy [Dokument elektroniczny] / red. naczelny Bożena Bednarek-Michalska. - Nr 7/2002 (36) czerwiec. - Czasopismo elektroniczne. - [Warszawa] : Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich KWE, 2002. - Tryb dostępu: http://ebib.oss.wroc.pl/2002/36/piotrowska.php. - Konsorcja i współpraca bibliotek. - ISSN 1507-7187
    Czasopisma elektroniczne a konsorcja. Refleksje administratora serwisu e-czasopism / Łucja Maciejewska // W: EBIB Elektroniczny Biuletyn Informacyjny Bibliotekarzy [Dokument elektroniczny] / red. naczelny Bożena Bednarek-Michalska. - Nr 7/2002 (36) czerwiec. - Czasopismo elektroniczne. - [Warszawa] : Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich KWE, 2002. - Tryb dostępu: http://ebib.oss.wroc.pl/2002/36/maciejewska.php. - Konsorcja i współpraca bibliotek. - ISSN 1507-7187
    Open Access/ Alma Swan//W: JISC [Dokument elektroniczny]/April 2005 - Tryb dostępu: www.jisc.ac.uk/uploaded_documents/JISC-BP-OpenAccess-v1-final.pdf.

 
 
strona główna biblioteki poprzednia strona    strona 42    następna strona spis treści    redakcja

 © Centralna Biblioteka Rolnicza, Warszawa 2005